Hoe ade­men tegen stress helpt

Ieder­een die werkt heeft te maken met werk­druk. Maar hoe je ermee omgaat, dat maakt het ver­schil. Wan­neer je weet wat stress ver­oor­zaakt en wat het met je doet, kun je het aan­pak­ken. En dat maakt werk een stuk werkbaarder.
Werk­druk­kam­pi­oen onderwijs
Een sec­tor waar­in werk­druk een groot pro­bleem vormt, is het onder­wijs. Onder­zoek van TNO en CBS laat zien dat maar liefst één op de vijf werk­ne­mers burn-out­klach­ten heeft, wat een stij­ging is ten opzich­te van voor­gaan­de jaren. ‘Dat heeft er onder meer mee te maken dat het onder­wijs typisch zo’n sec­tor is waar­bin­nen er steeds meer werk gedaan moet wor­den door min­der men­sen,’ ver­telt Mir­jam Oos­ter­broek, advi­seur gezond onder­ne­men bij Zil­ve­ren Kruis. ‘Dat breekt werk­ne­mers op.’

Oplos­sin­gen uit de sportwereld

Kort­om: het is tijd dat er aan­dacht aan stress­be­strij­ding en veer­kracht wordt besteed. Dat is nut­tig voor indi­vi­du­e­le werk­ne­mers, maar natuur­lijk ook voor de mana­gers en P&O-professionals die de gezond­heid van hun per­so­neel waar­bor­gen. In dat kader orga­ni­seer­de Zil­ve­ren Kruis een ont­bijt­ses­sie voor het hoger beroeps­on­der­wijs en werd Liv­vit-part­ner Heart­math Bene­lux uit­ge­no­digd om een prak­ti­sche oplos­sing toe te lich­ten. Trai­ner Ewold de Maar deed het woord en besprak een metho­de waar­mee spor­ters hun adem­ha­ling gebrui­ken om de span­ning in hun lijf de baas blijven.

Veer­kracht leren

Veer­kracht is een kern­be­grip bin­nen De Maars betoog. Vreemd is dat niet: het is een onmis­ba­re eigen­schap voor ieder­een die gezond wil blij­ven op de werk­vloer. Wan­neer je goed om leert te gaan met de situ­a­ties op je werk en daar­door weet te her­stel­len, ver­hoogt dit name­lijk je vita­li­teit. Con­creet bete­kent dat dat je onder druk hel­der kunt blij­ven den­ken en pres­te­ren. Dat je het over­zicht te allen tij­de kunt bewa­ren. En dat reac­tie­ver­mo­gen en coör­di­na­tie niet lij­den onder werk­druk. Frus­tra­tie, ver­moeid­heid en slaap­pro­ble­men nemen daar­door af.

ZK_Ewold-de-Maar

Ewold de Maar in actie tij­dens een Heart­math Benelux-workshop

De mens als accu

In essen­tie zijn we ener­gie­sys­te­men,’ ver­telt De Maar. ‘We gebrui­ken ener­gie en moe­ten dus ook steeds opla­den.’ Een onver­mo­gen met stress om te gaan zorgt ervoor dat her­stel las­tig is. ‘De essen­tie van stress is emo­ti­o­neel onbe­ha­gen; je blijft ener­gie lek­ken als je niet tot rust kunt komen en als je emo­ties met je aan de haal gaan. Dat leidt tot ver­lies van focus, moei­te met inter­ac­tie en gezond­heids­klach­ten zoals hoofdpijn.’

Wat emo­ties doen

Om deze reden is zelf­be­wust­zijn enorm belang­rijk: zo weet je waar je ener­gie naar­toe ver­dwijnt, en of dat pro­duc­tief is of juist destruc­tief. Ook helpt ken­nis van de invloed van emo­ties op ons lijf. ‘Emo­ties zijn snel­ler dan onze rati­o­ne­le gedach­ten en beïn­vloe­den onze fysi­o­lo­gie,’ stelt De Maar. ‘Zo wordt onze hart­slag onre­gel­ma­ti­ger en hef­ti­ger als er nega­tie­ve emo­ties in het spel zijn.’ Met ande­re woor­den: we kun­nen fysiek her­ken­nen wat emo­ties met ons doen. En – nog belang­rij­ker – door fysie­ke oefe­nin­gen rus­ti­ger worden.

Hulp van techniek

Voor veer­kracht en kalm­te is een con­stant hart­rit­me juist essen­ti­eel. En die rust maakt weer ruim­te voor de posi­tie­ve emo­ties die ener­gie­her­stel bevor­de­ren. Je hart­rit­me aan­pak­ken is dus het devies, en daar kun je voor zor­gen door een sim­pe­le adem­ha­lings­oe­fe­ning toe te pas­sen. Om dat aan te tonen doet De Maar een Heart Rate Vari­a­bi­li­teit-meting. ‘Ons hart­rit­me heeft direct invloed op onze fysie­ke en men­ta­le pres­ta­tie,’ zegt De Maar. ‘Cohe­ren­tie van het hart­rit­me bevor­dert je beslis­sings­kracht, reac­tie­ver­mo­gen en soci­aal bewust­zijn. En dat rit­me gaan we nu actief beïnvloeden.’

Zicht­baar resultaat

Ter­wijl de HRV-meting loopt, doen de aan­we­zi­gen de adem­ha­lings­oe­fe­ning. Het is de zoge­naam­de ‘heart-focu­sed breathing’-techniek, een metho­de waar­bij je je aan­dacht richt op het gebied rond je hart. ‘Stel je voor als­of je in- en uit­a­demt door je hart- of borst­ge­bied,’ coacht De Maar, ‘ter­wijl je iets lang­za­mer en die­per ademt dan nor­maal.’ En inder­daad: naar­ma­te de oefe­ning vor­dert laat de HRV-meting een steeds rus­ti­ger en regel­ma­ti­ger hart­rit­me zien. Pre­cies waar je als gestres­ste mede­wer­ker bij gebaat bent: zo kun je de fysie­ke reac­tie op emo­ties onder con­tro­le houden.

Mak­ke­lijk en over­al toepasbaar

Inzicht en inspi­ra­tie zijn het gevolg van De Maars demon­stra­tie. De aan­we­zi­ge P&O’ers geven aan de oefe­ning prak­tisch te vin­den, die zelf te gaan toe­pas­sen, maar ook voor­al goed te kun­nen inzet­ten bin­nen hun res­pec­tie­ve­lij­ke orga­ni­sa­ties. ‘De metho­de is over­al en voor ieder­een bruik­baar,’ licht Jor­ie­ke Cas­te­leijn toe, advi­seur gezond onder­ne­men bij Zil­ve­ren Kruis. ‘Dat maakt de adem­ha­lings­oe­fe­ning bij uit­stek zo geschikt voor stress­ver­min­de­ring.’ Of je nu top­spor­ter bent, leraar, P&O-professional, of in een heel ander soort sec­tor werkt, deze oefe­ning kun je toe­pas­sen. En thuis… daar kan het ook al geen kwaad.

bron: http://gezondondernemen.zilverenkruis.nl/